Sosyal Medyada Hakarete Uğradım: Ne Yapmalıyım? Delil Toplama, Şikâyet ve Tazminat

1. Sosyal medyada hangi sözler hakaret sayılır?

Türk Ceza Kanunu'na göre hakaret iki şekilde işlenir (TCK m. 125/1 [1]):

• Somut bir fiil veya olgu isnat etmek: Kişinin onur, şeref ve saygınlığını zedeleyebilecek belirli bir olayı ona yüklemek (ör. “X işyerinden para çaldı”).
• Sövmek: Küfür veya aşağılayıcı sıfatlarla kişinin onur, şeref ve saygınlığına saldırmak.

Sosyal medyada sık karşılaşılan durumlar şöyle değerlendirilir:

Ceza: Temel hâlde üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezasıdır (TCK m. 125/1). Hakaret, kişinin dinî, siyasi, sosyal veya felsefi inanç, düşünce ve kanaatlerini açıklaması, değiştirmesi veya yaymaya çalışması ya da dininin emir ve yasaklarına uygun davranması nedeniyle veya kişinin dinine göre kutsal sayılan değerlerden bahisle işlenirse de cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz (TCK m. 125/3-b, c).

Her sert söz hakaret değildir

Hakaret ile eleştiri arasındaki çizgi somut olaya göre çizilir. Sert, kırıcı ama bir konuya ilişkin değer yargısı içeren ifadeler ifade özgürlüğü kapsamında kalabilir; savcılık ve mahkemeler sözün bağlamını, kimin hakkında ve hangi tartışma içinde söylendiğini değerlendirir. Bu nedenle hangi ifadenin suç oluşturacağı önceden kesin olarak söylenemez.

Karşılık verirseniz ne olur?

Haksız bir fiile tepki olarak veya karşılıklı hakaret hâlinde hâkim, cezayı üçte birine kadar indirebilir ya da ceza vermeyebilir (TCK m. 129 [1]). Bu, karşılık veren kişinin de şüpheli konumuna düşebileceği anlamına gelir. Delil açısından da aynı yazışmada sizin mesajlarınız da görünür.

2. Delilleri nasıl saklamalıyım?

İçerik silinebilir, hesap kapatılabilir. Bu yüzden ilk iş, içeriği kaybolmadan kaydetmektir:

• Ekran görüntüsü alın: Paylaşımın kendisi, paylaşan hesabın adı ve kullanıcı adı, tarih ve saat görünecek şekilde. Yorumlarda üst paylaşım da görünsün.
• Bağlantıyı (URL) kopyalayın: Paylaşımın ve paylaşan profilin bağlantısını ayrı ayrı not edin.
• Ekran kaydı alın: Hikâye (story) gibi kısa süreli içeriklerde, profilden içeriğe gidişi gösteren bir video kaydı faydalı olur.
• Tanıkları not edin: İçeriği gören, yazışmanın içinde bulunan kişilerin adlarını yazın.
• Kendi hesabınızdaki kayıtları silmeyin: Mesajları, bildirimleri ve yazışmanın tamamını saklayın.

Ekran görüntüsü tek başına yeter mi? Ekran görüntüsü delil olarak sunulabilir; ancak karşı taraf bunun gerçekliğine itiraz edebilir. Savcılık, gerektiğinde platformdan veya ilgili kurumlardan bilgi isteyerek içeriği ve hesabı araştırabilir. Uyuşmazlığın büyüklüğüne göre içeriğin noter aracılığıyla tespit ettirilmesi ya da mahkemeden delil tespiti istenmesi (HMK m. 400 [4]) de düşünülebilir.

3. Şikâyet nereye ve ne zamana kadar yapılır?

Nereye?

Şikâyet, Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa (polis, jandarma) yapılabilir. Valilik, kaymakamlık veya mahkemeye verilen şikâyetler de ilgili başsavcılığa gönderilir (CMK m. 158 [5]). Şikâyet dilekçesine ekran görüntülerini, bağlantıları ve tanık bilgilerini eklemek, savcılığın araştırmasını kolaylaştırır.

Ne zamana kadar?

Geçerlilik: 29 Ekim 2026 itibarıyla yürürlükteki metin.

İki yıllık üst sınır, 7/11/2024 tarihli 7531 sayılı Kanunla getirildi. Bu kural, kanunun yürürlüğe girdiği tarihte soruşturma veya kovuşturma aşamasında bulunan dosyalara uygulanmaz (CMK geçici m. 7/1). Şikâyet süresi geçerse soruşturma ve kovuşturma yapılamaz (TCK m. 73/1).

Fail belli değilse: Hesap sahte veya anonimse, şikâyeti “faili belli olmayan kişi” hakkında yapabilirsiniz. Altı aylık süre failin kim olduğunu öğrendiğiniz günden başlar; ancak iki yıllık üst sınır fiil tarihinden işlediği için beklemek hak kaybına yol açabilir.

Şikâyetten sonra ne olur?

• Önödeme: Kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret dışında, hakaret suçu önödeme kapsamındadır (TCK m. 75/6-a [1]; 7531 sayılı Kanunla eklendi, 24/12/2025 tarihli 7571 sayılı Kanunla bugünkü hâlini aldı). Önödeme, şüpheliye kanunda belirlenen tutarı ve soruşturma giderlerini on gün içinde ödemesi için yapılan bildirimdir; şüpheli öderse hakkında kamu davası açılmaz (TCK m. 75/1). Ödemezse soruşturma olağan şekilde devam eder. Önödeme kapsamındaki suçun beş yıl içinde tekrar işlenmesi hâlinde aynı suçtan dolayı önödeme uygulanmaz (TCK m. 75/6).
• Uzlaştırma yok: Hakaret suçunda uzlaştırma yoluna gidilemez (CMK m. 253/3 [5]).
• Kovuşturmaya yer olmadığı kararı: Savcılık dava açmamaya karar verirse, karar size bildirildikten sonra iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilirsiniz (CMK m. 173).
• Şikâyetten vazgeçme: Kanunda aksi yazılmadıkça şikâyetten vazgeçme davayı düşürür; vazgeçmeyi kabul etmeyen sanığı ise etkilemez (TCK m. 73/4, 73/6).

4. İçeriği nasıl kaldırtabilirim?

Önemli değişiklik: Kişilik hakkı ihlali gerekçesiyle sulh ceza hâkimliğinden içeriğin kaldırılması veya erişimin engellenmesi istenmesini düzenleyen 5651 sayılı Kanun'un 9. maddesi, Anayasa Mahkemesinin E.2020/76, K.2023/172 sayılı kararıyla iptal edildi; iptal 10/10/2024'te yürürlüğe girdi. Araştırma tarihinde yerine yeni bir madde yürürlükte değildir (5651 sayılı Kanun [6]). Bu nedenle internette eski usulü anlatan kaynaklara dikkat edin.

Bugün başvurulabilecek başlıca yollar:

1. Platforma bildirim: Sosyal medya platformlarının kendi şikâyet (raporlama) mekanizmaları. Platformun kendi kurallarına göre işler; sonuç garanti değildir.
2. Hukuk mahkemesinde dava ve ihtiyati tedbir: Kişilik hakkına yönelik saldırının durdurulması, hukuka aykırılığın tespiti ve kararın yayımlanması istenebilir (TMK m. 25). Dava sonuçlanana kadar içeriğin kaldırılması için ihtiyati tedbir (geçici koruma kararı) talep edilebilir (HMK m. 389 [4]).
3. Özel hayatın gizliliği ihlal ediliyorsa: İçerik aynı zamanda özel hayatınızı ihlal ediyorsa (ör. izinsiz paylaşılan özel fotoğraf veya bilgiler), 5651 sayılı Kanun m. 9/A uyarınca Siber Güvenlik Başkanlığına doğrudan başvurularak erişimin engellenmesi istenebilir; başvuran, talebini 24 saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunar (m. 9/A-1, 5). Bu yol yalnızca özel hayatın gizliliği ihlallerini kapsar; salt hakaret için uygulanmaz.

5. Manevi tazminat isteyebilir miyim?

Evet. Kişilik hakkı zedelenen kişi, uğradığı manevi zarar karşılığında bir miktar para ödenmesini isteyebilir; hâkim ayrıca saldırıyı kınayan bir karar verip bunun yayımlanmasına da hükmedebilir (TBK m. 58 [3]). Hakaret yüzünden maddi bir zarar da doğmuşsa (ör. iş kaybı) bunun ispatı hâlinde maddi tazminat da istenebilir (TBK m. 49, TMK m. 25).

• Hangi mahkeme? Asliye hukuk mahkemesi (HMK m. 2 [4]).
• Nerede? Kişilik hakkının korunması için kendi yerleşim yerinizdeki veya karşı tarafın yerleşim yerindeki mahkemede dava açabilirsiniz (TMK m. 25/son).
• Arabulucuya gitmek zorunlu mu? Araştırma tarihi itibarıyla hayır. Kişilik hakkı ihlaline dayalı tazminat davaları, 6325 sayılı Kanun'da dava açmadan önce arabulucuya başvurmanın dava şartı olduğu uyuşmazlıklar (kira, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti, komşu hakkı) arasında sayılmamıştır (6325 sayılı Kanun m. 18/B [7]).
• Ceza davasını beklemek gerekir mi? Hayır. Tazminat davası, şikâyet yapılmamış olsa bile açılabilir; iki yol birbirinden bağımsızdır.
• Tutar nasıl belirlenir? Kanunda sabit bir tutar yoktur. Hâkim; sözün ağırlığını, yayılma derecesini, tarafların durumunu ve olayın koşullarını gözeterek takdir eder. Bu nedenle önceden bir tutar öngörmek mümkün değildir.

Zamanaşımı: Tazminat talebi, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiğiniz tarihten itibaren iki yıl, her hâlde fiilden itibaren on yıl içinde ileri sürülmelidir. Fiil, ceza kanununda daha uzun bir zamanaşımı öngörülen bir suç ise o süre uygulanır (TBK m. 72/1 [3]). Bu uzun sürenin her somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı tartışılabileceğinden, iki yıllık süreyi esas almak daha güvenlidir.

6. Varsayımsal örnek

Bu örnek tamamen varsayımsaldır. A, bir mahalle grubunda yaptığı paylaşımın altına B'nin herkese açık şekilde küfürlü bir yorum yazdığını görür. A; yorumun, B'nin profilinin ve tarihlerin göründüğü ekran görüntülerini alır, bağlantıları kaydeder ve grupta yorumu gören iki komşusunun adını not eder. Üç ay sonra başsavcılığa şikâyet dilekçesi verir. Savcılık B'ye önödeme bildirimi gönderir; B ödeme yapar ve hakkında dava açılmaz. A, ayrıca asliye hukuk mahkemesinde manevi tazminat davası açar; B'nin önödeme yapmış olması bu davayı açmasına engel değildir. Tazminatın verilip verilmeyeceğini ve tutarını mahkeme belirler.

7. Sık sorulan sorular

Hakaret eden hesap yurt dışında barındırılan bir platformdaysa şikâyet edebilir miyim?

Fiil kısmen veya tamamen Türkiye'de işlenmişse ya da neticesi Türkiye'de gerçekleşmişse suç Türkiye'de işlenmiş sayılır ve Türk kanunları uygulanır (TCK m. 8/1). Ancak hesabın arkasındaki kişinin tespiti, platformun bilgi taleplerine verdiği yanıta bağlı olabileceğinden zaman alabilir.

Hakaret içeren paylaşım silindi; artık bir şey yapamaz mıyım?

Silinmiş olması suçu ortadan kaldırmaz. Önceden aldığınız ekran görüntüleri, bağlantılar ve tanık beyanları delil olarak kullanılabilir. Delil hiç saklanmadıysa ispat zorlaşır.

İsmim yazılmadan ima yoluyla hakaret edilmesi de suç mu?

Olabilir. Kanuna göre mağdurun adı açıkça yazılmamış veya isnat üstü kapalı geçiştirilmiş olsa bile, sözün size yönelik olduğunda duraksanmayacak bir durum varsa adınız belirtilmiş sayılır (TCK m. 126). Bu, ifadenin içeriğine ve bağlamına göre değerlendirilir.

Hakaret eden kişi reşit değilse ne olur?

Ceza sorumluluğu yaşa göre farklılaşır: fiil sırasında on iki yaşını doldurmamış çocukların ceza sorumluluğu yoktur; on iki–on sekiz yaş arasında ise ayrı kurallar ve indirimler uygulanır (TCK m. 31). Tazminat bakımından, ev halkından olan küçüğün verdiği zarardan ev başkanı da sorumlu olabilir (TMK m. 369). Bu durumda somut olayın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Şikâyetimi geri çekersem bir daha şikâyet edebilir miyim?

Şikâyetten vazgeçme, kanunda aksi yazılı olmadıkça davayı düşürür (TCK m. 73/4). Ayrıca vazgeçerken şahsi haklarınızdan da vazgeçtiğinizi açıkça belirtirseniz, artık hukuk mahkemesinde de dava açamazsınız (TCK m. 73/7). Bu nedenle vazgeçme kararı iyi düşünülerek verilmelidir.

Ölmüş bir yakınım hakkında hakaret içeren paylaşım yapıldı. Ne yapabilirim?

Ölmüş bir kişinin hatırasına hakaret ayrı bir suçtur (TCK m. 130). Bu durumda ölenin ikinci dereceye kadar üstsoyu ve altsoyu, eşi veya kardeşleri şikâyette bulunabilir (TCK m. 131/2).